Dwie wyjątkowe dziewczynki. Portrety autorstwa Stanisława Wyspiańskiego i Henryka Siemiradzkiego ze zbiorów Muzeum Narodowego w Lublinie jako przykłady dzieł unikatowych w kontekście twórczości artystów

Oliwia Dryło

doi:10.61464/siml.140

Opublikowane: 2024-12-231

Tom 26 (2024)

Dwie wyjątkowe dziewczynki. Portrety autorstwa Stanisława Wyspiańskiego i Henryka Siemiradzkiego ze zbiorów Muzeum Narodowego w Lublinie jako przykłady dzieł unikatowych w kontekście twórczości artystów

Oliwia Dryło

Dział: Miscellanea

https://doi.org/10.61464/siml.140

Abstrakt

W Galerii Malarstwa Polskiego XIX i XX Wieku Muzeum Narodowego w Lublinie odnaleźć można dwa obrazy z wizerunkami kilkuletnich dziewczynek: Dziewczynka w czerwonej sukience Stanisława Wyspiańskiego oraz Portret Wandzi Siemiradzkiej Henryka Siemiradzkiego. Pochodzą one z kolekcji Iwony i Ireneusza Hofmanów, przekazanej do muzeum w 2018 roku. Dzieła te, namalowane przez czołowych przedstawicieli malarstwa polskiego przełomu wieków, kryją w sobie wartość dużo większą, niż na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać. Analiza formy, techniki, tematyki i stylu, a następnie posadowienie obu tych obrazów w szerszych kontekstach życiorysu i całokształtu dorobku artystycznego ich autorów ujawniły niezwykłość tychże dzieł, która pozwala nawet postawić tezę, iż – pomimo niewielkich rozmiarów i nieskomplikowanego tematu – posiadają one bardzo istotne znaczenie dla twórczości tych artystów, co zostanie uzasadnione w niniejszym artykule.

Słowa kluczowe:

malarstwo polskie, malarze polscy, XIX wiek, malarstwo portretowe, Stanisław Wyspiański, Henryk Siemiradzki

Pobierz pliki

SiML.26.s.111-121

Zasady cytowania

Dryło, O. (2024). Dwie wyjątkowe dziewczynki. Portrety autorstwa Stanisława Wyspiańskiego i Henryka Siemiradzkiego ze zbiorów Muzeum Narodowego w Lublinie jako przykłady dzieł unikatowych w kontekście twórczości artystów. Studia I Materiały Lubelskie, 26, 111–121. https://doi.org/10.61464/siml.140

Cited by / Share

Bibliografia

Muzeum Narodowe w Lublinie, sygn. S/Mal/1769/ML/004, Fotografia odwrocia obrazu Portret Wandzi Siemiradzkiej, 2018 rok, fot. nieznany.

Muzeum Narodowe w Lublinie, sygn. Załącznik nr 1 do rejestru nr DII-SID.133, Wykaz dla p. Oliwii Dryło (malarstwo z kolekcji Hofmanów).

Adamek Irena, Wkład teoretyków i praktyków obcych i polskich w rozwój badań psychologicznych nad dzieckiem (na przełomie XIX i XX wieku), „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Folia 29. Studia ad Institutionem et Educationem Pertinentia” 2005, nr 1, s. 13–21.

Bałus Wojciech, Dziecko-tajemnica. Stanisława Wyspiańskiego „Dziewczynka przed dzbankiem z kwiatami”, „Teksty Drugie” 2007, nr 6 (108), s. 198–206.

Buliński Tarzycjusz, Dzieciństwo jako getto: nowożytny obraz dziecka, „Dziecko Krzywdzone. Teoria. Badania. Praktyka” 2003, nr 4, s. 1–17.

Dobrowolski Tadeusz, Malarstwo polskie ostatnich dwustu lat, Wrocław 1976.

Domarańczyk Daria, Problematyka psychologii dziecka na przełomie XIX i XX wieku na łamach „Ateneum” i „Przeglądu Filozoficznego”, [w:] Życie prywatne Polaków w XIX wieku, t. 5: Świat dziecka, red. Jarosław Kita, Maria Korybut-Marciniak, Łódź–Olsztyn 2016, s. 149–157. DOI: https://doi.org/10.18778/8088-339-0.11

Dryło Oliwia, „Malarstwo z kolekcji Iwony i Ireneusza Hofmanów w Muzeum Narodowym w Lublinie”, praca licencjacka napisana pod kierunkiem dr. hab. Piotra Majewskiego, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Lublin 2022.

Gaweł Łukasz, Laskowska Magdalena, Wyspiański. Aneks, [w:] Wyspiański. Nieznany, katalog wystawy, red. Łukasz Gaweł, Magdalena Laskowska, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 2019, s. 43–45.

Gowin Sławomir, Stanisław Wyspiański (1869–1907), Warszawa 2006.

Haake Michał, Portret – portret dziecka, [w:] Przemyśleć wszystko… Stanisława Wyspiańskiego modernizacja wyobraźni zbiorowej, red. Małgorzata Okulicz-Kozaryn, Mateusz Bourkane, Michał Haake, Poznań 2009, s. 119–146.

Kabacińska Katarzyna, Dziecko na wybranych przedstawieniach ikonograficznych Michała Stachowicza (1768–1825), „Studia Edukacyjne” 2010, nr 12, s. 181–200.

Kępiński Zdzisław, Stanisław Wyspiański, Warszawa 1984.

Korpus dzieł malarskich Henryka Siemiradzkiego, t. 2: Dzieła o tematyce świeckiej, red. Jerzy Malinowski, Warszawa–Toruń 2021.

Kubaszewska Hanna, Dziecko w malarstwie polskim, Warszawa 1980.

Lewicka-Morawska Anna, Machowski Marek, Rudzka Maria Anna, Wyspiański Stanisław, [w:] Słownik malarzy polskich, t. 1: Od średniowiecza do modernizmu, red. Elżbieta Leszczyńska, Warszawa 1998, s. 225–227.

Malinowski Jerzy, Malarstwo polskie XIX wieku, Warszawa 2003.

Malinowski Jerzy, Portrety. Wstęp, [w:] Korpus dzieł malarskich Henryka Siemiradzkiego, t. 2: Dzieła o tematyce świeckiej, red. Jerzy Malinowski, Warszawa–Toruń 2021, s. 470–471.

Micke-Broniarek Ewa, Kiedy dziecko stało się człowiekiem… O ikonografii dziecięcej w malarstwie polskim XIX wieku, [w:] Dziecko w malarstwie od XVI do końca XIX wieku ze zbiorów polskich, katalog wystawy, Muzeum Pałac w Wilanowie, Warszawa 2004, s. 30–47.

Mit dzieciństwa w sztuce młodopolskiej, red. nauk. Joanna Papuzińska, Warszawa 1992.

Morawińska Agnieszka, Malarstwo polskie od gotyku do współczesności, Warszawa 1984.

Nosek Anna, Obraz dziecka w twórczości artystycznej Stanisława Wyspiańskiego, [w:] Antropologiczne aspekty literatury. Praceofiarowane Profesor Wandzie Supie, red. Weronika Biegluk-Leś, Białystok 2019, s. 137–148.

Portraits of Children, informator do wystawy, Musée d’Orsay, Paryż 2024.

Romanowska Marta, Stanisław Wyspiański, Ożarów Mazowiecki 2015.

Ryszkiewicz Andrzej, Malarstwo polskie: romantyzm, historyzm, realizm, Warszawa 1989.

Sroczyńska Krystyna, Dziecko w malarstwie polskim, Warszawa 1979.

Strug Artur, „Erozja raju”. Dziecko i lęk w wybranych dziełach polskiego malarstwa drugiej połowy dziewiętnastego i początków dwudziestego wieku, „Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL” 2014, R. 27, nr 4 (108), s. 176–193.

Wyspiański. Nieznany, katalog wystawy, red. Łukasz Gaweł, Magdalena Laskowska, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 2019.

Galeria Malarstwa Polskiego XIX i XX Wieku, https://zamek-lublin.pl/wystawy-stale/galeria-malarstwa-polskiego-xix-xx-w/ [dostęp: 6.04.2024].

MNK Wyspiański – Wystawy, https://mnk.pl/oddzial/mnk-wyspianski/wystawy [dostęp: 18.07.2024].

Walęcka-Matyja Katarzyna, Strzemecka Stella, Ewolucja poglądów na dziecko i okres dzieciństwa, [w:] Encyklopedia dzieciństwa, red. Danuta Waloszek, https://encyklopediadziecinstwa.pl/index.php/Ewolucja_pogl%C4%85d%C3%B3w_na_dziecko_i_okres_dzieci%C5%84stwa [dostęp: 10.10.2024].

Wydarzenie: Kolekcja Ireneusza i Iwony Hofmanów, https://www.facebook.com/events/2018854191708113/2019205261673006/?active_tab=about [dostęp: 20.04.2024].

Zarych Elżbieta, Portret dziecka, [w:] Encyklopedia dzieciństwa, red. Danuta Waloszek, https://encyklopediadziecinstwa.pl/index.php/Portret_dziecka [dostęp: 12.10.2024].