Wieś wyobrażona. Kolekcja prac Stanisławy Mąki w zbiorach Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie

Ilona Sawicka

doi:10.61464/siml.159

Opublikowane: 2024-12-231

Tom 26 (2024)

Wieś wyobrażona. Kolekcja prac Stanisławy Mąki w zbiorach Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie

Ilona Sawicka

Dział: Tematy i problemy

https://doi.org/10.61464/siml.159

Abstrakt

Artykuł porusza problematykę związaną z budowania kolekcji twórczyni ludowej Stanisławy Mąki w Muzeum Ziemi Chełmskiej Muzeum im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie na przestrzeni ponad pięciu dekad. Podstawą do rekonstrukcji historii powstania kolekcji była analiza ksiąg wpływu oraz inwentarza, archiwalna dokumentacja dotycząca zakupów i przekazów trafiających do Działu Etnografii, relacje dawnych i obecnych pracowników oraz wywiady z twórczynią ludową. Przedstawiono poszczególne dziedziny twórczości artystki: malarstwo, rzeźbę, wycinankarstwo i pisankarstwo, z uwzględnieniem przemian, jakie zachodziły w każdym z podejmowanych przez nią obszarów sztuki. Czas gromadzenia prac twórczyni podzielono na cztery okresy, które są zbieżne z rozwojem jej zainteresowań tematycznych i warsztatu.

Słowa kluczowe:

sztuka ludowa, Stanisława Mąka, Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie, rzeżba, malarstwo, pisankarstwo, wycinankarstwo

Pobierz pliki

SiML.26.s.43-52

Zasady cytowania

Sawicka, I. (2024). Wieś wyobrażona. Kolekcja prac Stanisławy Mąki w zbiorach Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie . Studia I Materiały Lubelskie, 26, 43–52. https://doi.org/10.61464/siml.159

Cited by / Share

Bibliografia

Błachowski Aleksander, Malarstwo ludowe na szkle, Lublin – Toruń 2004.

Dąbrowski Stanisław, Pisanki lubelskie, Lublin 1936.

Dziedzictwo kulturowe Lubelszczyzny. Kultura ludowa, red. Alfred. Gauda, Lublin 2001.

Fryś-Pietraszkowa Ewa, Kunczyńska-Iracka Anna, Pokropek Marian, Sztuka ludowa w Polsce, Warszawa 1988.

Jackowski Aleksander, Współczesna rzeźba zwana ludową, „Polska Sztuka Ludowa” 1976, nr 3–-4, s. 199–224.

Jackowski Aleksander, Polska sztuka ludowa, Warszawa 2007.

Jackowski Aleksander, Sztuka zwana naiwną. Zarys encyklopedyczny twórczości w Polsce, Warszawa 1995.

Grabowski Józef, Wycinanka ludowa, Warszawa 1955.

Grabowski Józef, Sztuka ludowa. Formy i regiony w Polsce, Warszawa 1967.

Grabowski Józef, Dawna polska rzeźba ludowa, oprac. Józef Grabowski, Warszawa 1968.

Hordejuk Ewa, Portret artystyczny Stanisławy Mąki. Malarstwo, rzeźba, plastyka obrzędowa, informator do wystawy, Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie, Chełm 2008.

Klekot Ewa, Lud na wsi: dlaczego poza twórcami ludowymi nikt na wsi nie lubi sztuki ludowej?, [w:] „Nasze miejsce. Inspirator do pracy z lokalnością” , Warszawa 2016, s. 89–96.

Mironiuk- Nikolska Alicja, Polska sztuka ludowa, Warszawa 2010.

Podlewska-Bem Małgorzata, Sawicka Ilona, Chełmskie pisanki, Chełm 2019.

Reinfuss Roman, Świderski Jan, Sztuka ludowa w Polsce, Kraków 1960.

Sawicka Ilona, 80 lat chełmskiej etnografii. Historia działu Etnografii Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie, „Rocznik Chełmski” 2015, t. 19, s. 209–231.

Skrzypek Ewa, „Monografia malarki nieprofesjonalnej Stanisławy Mąki”, Katedra Pedagogiki UMCS, praca magisterska maszynopis, Lublin 1986.

Hhasło: Stanisława Mąka, [w:] Słownik biograficzny twórców ziemi chełmskiej, red. Zbigniew Waldemar Okoń, Chełm 2005, hasło: Stanisława Mąka, s. 130–-131.

Stanisława Mąka, Walerian Mąka: malarstwo olejne, wycinanki, pisanki, rzeźby, wiersze, red. Ryszard Mielniczuk, Pokrówka 2018.

Stomma Ludwik, Antropologia wsi polskiej XIX wieku oraz wybrane eseje, Łódź 2002.

Księga inwentarzowa Działu Etnografii Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie.

Księga wpływu Działu Etnografii Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie.

Archiwum Działu Etnografii Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie, Wywiad ze Stanisławą przeprowadzony 14 marca . 03. 2024 roku; Archiwum Działu Etnografii Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie.

Prywatne archiwum Stanisławy Mąki – nagrody, dyplomy, wyróżnienia.

https://zgstl.pl/tworcy_ludowi/stanislawa-maka [(dostęp: 06. 09. 2024],)

https://www.nagrodakolberg.pl/laureaci-stanislawa_maka [(dostęp: 06. 09. 2024].)