Autocenzura w niepublikowanych tekstach Jadwigi Łuszczewskiej i Gustawa Zielińskiego

Małgorzata Król

doi:10.61464/siml.6

Opublikowane: 2023-09-251

Tom 24 (2022)

Autocenzura w niepublikowanych tekstach Jadwigi Łuszczewskiej i Gustawa Zielińskiego

Małgorzata Król

Dział: Tematy i problemy

https://doi.org/10.61464/siml.6

Abstrakt

Artykuł przybliża epizody z życia Gustawa Zielińskiego i Jadwigi Łuszczewskiej (Deotymy) rekonstruowane na podstawie materiałów archiwalnych, głównie tekstów intymistycznych. Rękopiśmienne dokumenty pozwalają na wzbogacenie naszej wiedzy na temat zapomnianych współcześnie, a ważnych w XIX wieku postaci oraz prześledzenie dokonywanych przez nich zabiegów autocenzuralnych. Analizowane teksty pod tym względem mają charakter wyjątkowy, ponieważ przeciwieństwie do innych dokumentów z epoki ślady autorskich ingerencji są nie tylko wyczuwalne intuicyjnie, ale również analitycznie potwierdzone.

Słowa kluczowe:

intymistyka, literatura polska XIX wieku, zesłanie, autocenzura

Pobierz pliki

Siml.t.24-s.11-20

Zasady cytowania

Król, M. (2023). Autocenzura w niepublikowanych tekstach Jadwigi Łuszczewskiej i Gustawa Zielińskiego. Studia I Materiały Lubelskie, 24, 11–20. https://doi.org/10.61464/siml.6

Cited by / Share

Bibliografia

Dzienniki mojego życia, Dział Zbiorów Specjalnych. Biblioteka im. Zielińskich w Płocku, rps 777.

Listy Jadwigi i Wacława Łuszczewskich do Magdaleny Łuszczewskiej i ciotki Konstancji Wodzińskiej, Dział Dokumentacji, Muzeum Narodowe w Warszawie, rps 796.

Archiwum filomatów. Listy z zesłania, t. I: Krąg Onufrego Pietraszkiewicza i Cypriana Daszkiewicza, Sudolski Zbigniew (red.), Warszawa, 1997.

Chmielowski Piotr, "Życiorys na podstawie listów poety skreślony i ocena jego działalności," w: Zieleński Gustaw, Poezye, t. I, Toruń, 1901, s. 5–217.

Cwenk Małgorzata [Małgorzata Król], "Syberia Pietraszkiewicza," w: Cwenk Małgorzata, Onufry Pietraszkiewicz. Biografia zesłańca, Lublin, 2006. s. 145-172.

Deotyma [Jadwiga Łuszczewska], Pamiętnik 1834–1897, wstęp i przyp. Gomulicki Juliusz Wiktor, Warszawa, 1968.

Głowiński Michał, "Dziennik," w: Głowiński Michał, Kostkiewiczowa Teresa, Okopień-Sławińska Aleksandra, Sławiński Janusz (red.), Słownik terminów literackich, Wrocław–Warszawa–Kraków, 1998, s. 118.

Gustaw Zieliński – życie i dzieło. Materiały z sesji popularnonaukowej w Skępem w dniu 20 maja 1986 roku, Krajewski Mirosław (red.), Rypin, 1988.

Janion Maria, "W walce o ideowe nowatorstwo poezji krajowej," Pamiętnik Literacki, 1953, z. 3–4, s. 116–150.

Kaczyńska Elżbieta, Syberia największe więzienie świata (1815–1914), Warszawa, 1991.

Krajewski Mirosław, Dobrzyński słownik biograficzny. Ludzie europejskiego regionu, Włocławek, 2002, s. 719–724.

Krajewski Mirosław, "Gustaw Zieliński," w: Krajewski Mirosław, Nowy słownik biograficzny ziemi dobrzyńskiej, t. II, Rypin, 2014, s. 543–546.

Kraushar Aleksander, Polki twórcze czasów nowszych, Warszawa, 1929.

Król Małgorzata, "„Otóż moja Urszulko tak szczegółowy masz opis mojego tu życia, że sądzę J. J. Rousseau z równą szczerością nie pisał swoich spowiedzi” – obrazy życia prywatnego i kulturalnego w latach 40. XIX wieku na podstawie korespondencji Gustawa Zielińskiego," Roczniki Humanistyczne, 2021, nr 1, s. 127–140.

Krzywobłocka Bożena, "Wieszczka Deotyma," w: Krzywobłocka Bożena, Delfina i inne, Warszawa, 1970, s. 153–181.

Krzyżanowski Julian, "Dobre chęci Deotymy," w: Krzyżanowski Julian, W kręgu wielkich realistów, Kraków, 1962, s. 204–207.

Kulczycka-Saloni Janina, Życie literackie Warszawy w latach 1864–1892, Warszawa, 1970.

Milecki Aleksander, Forma dziennika w literaturze francuskiej. Z dziejów form artystycznych w literaturze francuskiej, Lublin, 1994.

Odrowąż-Pieniążek Janusz, Gustaw Zieliński, Inowrocław, 1977.

Odrowąż-Pieniążek Janusz, Kazachowie romantyczni. Pierwszy obraz społeczeństwa kazachskiego w twórczości Gustawa Zielińskiego i Adolfa Januszkiewicza, w: Polacy w Kazachstanie. Historia i współczesność, Ciesielski Stanisław, Kuczyński Antoni (red.), Wrocław, 1996, s. 119–131.

Odrowąż-Pieniążek Janusz, "Rękopisy literackie w Bibliotece im. Zielińskich w Płocku," w: Miscellanea z okresu romantyzmu, Pigoń Stanisław (red.), Wrocław, 1956, s. 298–325.

Odrowąż-Pieniążek Janusz, "„Zatrzymany do życia”. Listy literackie Ignacego Orpiszewskiego do Gustawa Zielińskiego (1835–1843)," Blok-Notes Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza, 1962, t. 2, s. 39–117.

Polanowski Tadeusz, "Gustaw Zieliński (1809–1881)," w: Literatura krajowa w okresie romantyzmu 1831–1863, t. II, Janion Maria, Dernałowicz Maria, Maciejewski Marian (red.), Kraków, 1988, s. 881–894.

Polanowski Tadeusz, "Sentymentalizm uromantyczniony," Roczniki Humanistyczne, 1975, z. 1, s. 113–129.

Stogowska Anna Maria, Wpisany w epokę. Gustaw Zieliński – życie i twórczość, Kraków, 1997.

Zbikowski Andrzej, "Poezja Gustawa Zielińskiego w kontekście kultury i epoki," Roczniki Humanistyczne, 1980, nr 4, s. 69–90.

Zieliński Gustaw, Listy do Adolfa Januszkiewicza, Zbikowski Andrzej (red.), Toruń, 1995.