Krytyka fotograficzna 1945–1970

Kamila Leśniak

doi:10.61464/siml.81

Opublikowane: 2023-12-111

Tom 20 (2017)

Krytyka fotograficzna 1945–1970

Kamila Leśniak

Dział: Tematy i problemy

https://doi.org/10.61464/siml.81

Abstrakt

Powojenna krytyka fotograficzna rozwijała się dynamicznie, zwłaszcza po okresie socrealizmu, za sprawą środowiska krytyków i fotografów skupionego wokół miesięcznika „Fotografia” (1953–1970). Intensywność debaty krytycznej znamionowała przede wszystkim okres odwilży. Toczone wówczas dyskusje dotykały problemów ważnych również dla sztuk plastycznych (na przykład kwestia realizmu) – uwzględniały jednak typowo modernistyczne zainteresowanie „specyfiką medium”, a zatem właściwymi dla fotografii środkami wyrazu. Problematyka ta – relacja pomiędzy fotografią a sztukami plastycznymi z jednej strony i negocjowanie autonomii medium z drugiej – rozważana była w latach 60. oraz 70. XX wieku, dopełniając obraz nowoczesności w obszarze polskiej fotografii. Niniejszy tekst systematyzuje najważniejsze zagadnienia oraz stanowiska w krytyce fotograficznej lat 1945–1970, począwszy od polemiki z piktorializmem, poprzez zainteresowanie poetyką surrealizmu, dyskusję wokół realizmu oraz fotografii reportażowej (kwestia „artystycznego reportażu”), problemy metafory i dokumentalności, a także języka abstrakcji w fotografii, po zmieniające się koncepcje wystawiennicze (tak zwane wystawy problemowe), recepcję zachodnich stanowisk teoretycznych oraz refleksję konceptualną.

Słowa kluczowe:

fotografia, krytyka fotograficzna, piktorializm, artystyczny reportaż, metafora, fotografia reportażowa, realizm

Inne teksty tego samego autora

Kamila Leśniak, Wystawa „Rodzina człowiecza” – ku nowym formom wyrażania , Studia i Materiały Lubelskie: Tom 19 (2017)

Pobierz pliki

siml.t.20.s.48-55

Zasady cytowania

Leśniak, K. (2023). Krytyka fotograficzna 1945–1970. Studia I Materiały Lubelskie, 20. https://doi.org/10.61464/siml.81

Cited by / Share

Bibliografia

Beksiński Zdzisław, Kryzys w fotografice i perspektywy jego przezwyciężenia, „Fotografia” 1958, nr 11, s. 540–548.

Bogucki Janusz, O fotografii martwej i żywej, „Życie Literackie” 1956, nr 236, s. 11.

Bogucki Janusz, Uwagi niefachowe, „Fotografia” 1955, nr 7, s. 6–7.

Czartoryska Urszula, Bardzo ważna wystawa, „Fotografia” 1968, nr 11, s. 244–246.

Czartoryska Urszula, Biologia i sentymenty, „Fotografia” 1959, nr 11, s. 540–541.

Czartoryska Urszula, Czego fotografowie poszukują?, „Fotografia” 1971, nr 6, s. 123–132, 138–140.

Czartoryska Urszula, Jeszcze o wystawie, „Fotografia” 1956, nr 9, s. 2–3.

Czartoryska Urszula, Krok w nowoczesność, „Fotografia” 1957, nr 1, s. 22.

Czartoryska Urszula, Polska w fotografii artystycznej, „Fotografia” 1960, nr 11, s. 367–368.

Czartoryska Urszula, Przygody plastyczne fotografii, Warszawa 1965.

Czartoryska Urszula, Przymierze, „Fotografia” 1968, nr 7, s. 147–149.

Czartoryska Urszula, Rola obrazu fotograficznego w kulturze masowej. II. Fotografia w prasie, „Fotografia” 1964, nr 9, s. 195–196.

Czartoryska Urszula, Z lektury teoretycznej I, „Fotografia” 1966, nr 1, s. 3–5.

Czartoryska Urszula, Z lektury teoretycznej II, „Fotografia” 1966, nr 2, s. 27–28.

Czartoryska Urszula, Z lektury teoretycznej III, „Fotografia” 1966, nr 5, s. 99–100.

Dłubak Zbigniew, Czy istnieje fotografia abstrakcyjna? (I), „Fotografia” 1959, nr 7, s. 315–318.

Dłubak Zbigniew, Czy istnieje fotografia abstrakcyjna? (II), „Fotografia” 1959, nr 8, s. 366–371.

Dłubak Zbigniew, Czy istnieje fotografia abstrakcyjna? (III). Abstrakcja a dokumentalność, „Fotografia” 1959, nr 9, s. 438–439.

Dłubak Zbigniew, O metaforze fotograficznej, „Fotografia” 1957, nr 1, s. 2–3.

Dłubak Zbigniew, Z rozmyślań o fotografice (II), „Świat Fotografii” 1948, nr 11, s. 2–3.

Dzieduszycki Antoni, Fotografia nieartystyczna, „Fotografia” 1971, nr 5, s. 99–104.

Gembicki Jerzy, Pawełkowa Irena, Fotografia w gazecie, „Prasa Polska” 1953, nr 1, s. 5–6.

Grabowski Lech, Od malarstwa do reportażu, „Fotografia” 1958, nr 8, s. 373–377.

Hudon Wiesław, Wariaci i egzaltowani, „Fotografia” 1968, nr 12, s. 267–276.

Jakielczyk Jurij, Fotografia jako sztuka plastyczna, „Świat Fotografii” 1952, nr 31/32, s. 4–5.

Lewandowska Karolina, Estetyka dokumentalna w fotografii polskiej okresu odwilży, [w:] Polska fotografia dokumentalna na skrzyżowaniu dyskursów. Materiały z sesji zorganizowanej w dniu 2 IV 2005 z okazji wystawy Leonarda Sempolińskiego, Warszawa 2006, s. 83–93.

Ligocki Alfred, Antyfotografia, „Fotografia” 1959, nr 9, s. 442–445.

Ligocki Alfred, Fotografia i sztuka, Warszawa 1961.

Ligocki Alfred, Jeszcze raz o wystawie „Wielka rodzina ludzi”, „Fotografia” 1956, nr 6, s. 9–11.

Ligocki Alfred, O realizmie socjalistycznym w fotografice (I), „Fotografia” 1955, nr 9, s. 2–3.

Ligocki Alfred, Rozwieść fotografię artystyczną z fotografiką, „Fotografia” 1958, nr 11, s. 523–527.

Łagocki Zbigniew, Nowoczesność – problem stale aktualny (uwagi o wystawach), „Fotografia” 1960, nr 3, s. 75–76.

Roszko Janusz, Fotoreportaż, „Prasa Polska” 1953, nr 9–10, s. 8–9.

Sunderland Jan, Fotografika – sojuszniczką malarstwa, „Świat Fotografii” 1948, nr 8, s. 14–15.

Wojtkiewicz Stefania, Sztuka, która głosi prawdę, „Fotografia” 1956, nr 4, s. 8–11.