Niewykonalne wyzwanie? Ogólnopaństwowa baza danych zbiorów muzealnych: doświadczenie Białorusi, Rosji, Ukrainy oraz Polski

Faina Riabchykova

doi:10.61464/siml.96

Opublikowane: 2023-12-211

Tom 21 (2019)

Niewykonalne wyzwanie? Ogólnopaństwowa baza danych zbiorów muzealnych: doświadczenie Białorusi, Rosji, Ukrainy oraz Polski

Faina Riabchykova

Dział: Miscellanea

https://doi.org/10.61464/siml.96

Abstrakt

Artykuł prezentuje zagadnienia dotyczące budowy ogólnopaństwowych baz danych obiektów muzealnych w Rosji, na Białorusi i Ukrainie, w Polsce. W krajach postradzieckich pomysł powstania zbioru informacji o wszystkich muzealiach narodził się za czasów ZSRR. W drugiej połowie lat 60. XX wieku została podjęta decyzja o utworzenia Zbiorczego Katalogu Naukowego Zasobu Muzealnego ZSRR. Wtedy zadania tego nie udało się realizować ze względu na brak wypracowanych podstaw merytorycznych. Po 1991 roku nowo powstałe państwa samodzielnie budowały własne założenia muzealnictwa, w tym rozwiązywały zagadnienia ogólnopaństwowych baz danych muzealnych. W Republice Białorusi w 2005 roku został utwo- rzony Katalog Państwowy Zasobu Muzealnego Repub- liki Białorusi. Baza zawiera wiadomości o obiektach szczególnie wartościowych. Państwowy Katalog Zasobu Muzealnego Federacji Rosyjskiej został założony w 1996 roku. Ten system informacyjny zawiera rejestr Zasobu Muzealnego (wszystkie obiekty i kolekcje muzealne), rejestr muzeów, rejestr transakcji z obiektami i kolekcjami muzealnymi. Po rozpadzie ZSRR Ukraina nie kontynuowała prac nad budową ogólnokrajowego katalogu muzealiów. Po utracie części zbiorów muzealnych (na Krymie, wschodnich terenach obwodów ługańskiego i donieckiego) skopiowano księgi inwentarzowe. Po 2014 roku. na Ukrainie podjęto działania w sprawie udoskonalenia zasad prowadzenia ewidencji zbiorów muzealnych, na szczeblu centralnym zadeklarowano utworzenie ogólnopaństwowego elektronicznego zasobu informacyjnego z bazami danych o obiektach dziedzictwa. kulturowego (w tym obiektach Zasobu Muzealnego Ukrainy). W Polsce pierwsze inicjatywy stworzenia ogólnokrajowej bazy danych muzealiów powstały w połowie lat 90. XX wieku. Miały charakter oddolny i nie otrzymały wsparcia finansowego. Polskie muzea pracują, nad projektami digitalizacji zbiorów muzealnych, duża ich część jest finansowana przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W kraju na różnych szczeblach wciąż postuluje się konieczność utworzenia ogólnopolskiej bazy danych, repozytorium i portalu zasobów muzealnych.

Pobierz pliki

siml.t.21.s.39-52

Zasady cytowania

Riabchykova, F. (2023). Niewykonalne wyzwanie? Ogólnopaństwowa baza danych zbiorów muzealnych: doświadczenie Białorusi, Rosji, Ukrainy oraz Polski. Studia I Materiały Lubelskie, 21. https://doi.org/10.61464/siml.96

Cited by / Share

Bibliografia

Ab muzejah i Muzejnym fondze Rjespubliki Belarus': zakon Rjespubliki Belarus' [Prynjaty Palataj pradstaỹnikoy, Ado- brany Savetam Rjespubliki 12.12.2005, No 70-Z], http:// museum.by/node/14343.

Ab Muzejnym fondze Rjespubliki Belarus': palazhjenne [zacver- dzhana Pastanovaj Saveta Ministraỹ Rjespubliki Belarus' 10.6.2006, No 730], http://www.dkmf.by/regulatory-documentation/view-68.html.

Aktual'nye problemy fondovoj raboty muzeev. Nauchnaja obra- botka muzejnyh predmetov, „Trudy NII kul'tury", Moskva 1981.

Allenova E., Muzejnyj predmet rossijskogo zakonodatel'stva, http://artguide.com/posts/1172, 19.1.2017.

Centra kompetencji. Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów (NIMOZ), http://www.digit.mkidn.gov.pl/pages/zasoby/centra-kompetencji/narodowy-instytut-muzealnictwa-i-ochrony-zbiorow.php.

Centralna Baza Judaików, http://judaika.polin.pl/dmuseion.

Czyż Piotr P., Romeyko-Hurko Marcin, dMuseion: od bazy danych do muzeum cyfrowego, „Polskie Biblioteki Cyfrowe", Poznań 2009, s. 21-29.

Digitalizacja w muzeach. Rola Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, old.nimoz.pl/pobierz/89.html.

Działalność Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie digitalizacji, http://www.mkidn.gov.pl/media/docs/2012/20120315_digitalizacja_MKiDN.pdf.

Ekspres-vypusky: ofitsünyi sait Derzhavnoi sluzhby statystyky Ukrainy, http://www.ukrstat.gov.ua/.

Folga-Januszewska D., Muzea w Polsce 1989-2008. Stan, zachodzące zmiany i kierunki rozwoju muzeów w Europie oraz rekomendacje dla muzeów polskich, Raport na zlecenie MKiDN, Warszawa 2008, http://www.kongreskultury.pl/library/File/RaportMuzea/muzea_raport_w.pelna (1).pdf.

Fomin V. N., O kompjuterizaci nauchno-fondovoj raboty muzeev (na primere sozdanija i razvitija Avtomatizirovannogo banka dannyh po kollekcijam Central'nogo muzeja Revoljuci SSSR), „Muzeevedenie. Na puti k muzeju XXI veka. (Sb. nauch. tr. NII kul'tury)", Moskva 1989, s. 111-116.

Germackaja N., Skakun L., Obshherespublikanskij informa- cionnyj resurs prezentaci i unifikacii opisanij Muzejnogo fonda Respubliki Belarus': ot razrabotok k realizacii, „Pervyj Nacional'nyj forum >>Muzei Belarusi«<: sbornik materia- lov delovoj programmy", Mińsk 2013, s. 239-241, http:// repository.buk.by/bitstream/handle/123456789/17190/ Obshcherespublikanskij%20informacionnyj%20resurs.pdf?sequence=1&isAllowed=y.

Glava Minkul'tury Rossii prizval aktivnee zanosit' predmety muzejnogo fonda v Goskatalog Rossijskoj Federacii, https:// www.mkrf.ru/press/news/glava-minkultury-rossii-prizval-aktivnee-zanosit-p/, 9.7.2017.

Glavnyj informacionno-vychislitel'nyj centr Ministerstva ku- l'tury Rossijskoj Federacü, http://givc.ru/projects/state-directory/.

Gosudarstvennyj katalog Muzejnogo fonda Rossijskoj Federacii: perspektivy razvitija, http://goskatalog.ru/portal/#/for-museums/docs?id=171, 21.2.2018.

Ignat'eva V. N., Organizacija muzejnogo dela i muzejnoe stroite- l'stvo RSFSR v poslevoennye gody (1946-1953), „Ocher- ki istorii muzejnogo dela v SSSR” (otv. red. A.'B.'Zaks), Moskva 1968, Vyp. VI, s. 54-96.

Internetowe katalogi zbiorów polskich muzeów i instytucji naukowych, http://www.digitalizacja.nimcz.pl/baza-wiedzy/katalogi-zbiorow.

Januszko-Szakiel A., Stachura L., Ochrona polskich zasobów cyfrowych. Kalendarium najważniejszych wydarzeń, „Biu- letyn EBIB" 2014, nr 9 (154), https://www.researchgate. net/publication/283348350_Curation_of_Polish_digi- tal_resources_The_agenda_of_major_events. Komusińska J., Kto jest odpowiedzialny za digitalizację -or- ganizacja i finansowanie cyfryzacji polskiej kultury, http:// ekultura.org/wp-content/uploads/2014/09/ekspertyza koordynacja-dzia%C5%82a%C5%84-digitalizacyjnych.pdf, 2015.

Kratkoe opisanie muzejnogo predmeta: informacionno- -lingvisticheskoe obespechenie, 2001, [E. S. Kuz'mina, L. Ja. Nol', V. V. Chernenko, E. L. Koshheeva, I. Ju. Hurgina], ,,Standarty opisanija ob#ektov kul'turnogo nasledija" (Kultura: politika modernizacji, Vyp. 2), Pskov-Moskva, s. 35-62.

Kuśmidrowicz-Król A., Rola Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów w rozwijaniu digitalizacji w muzeach, „Muzealnictwo" 2013, nr 54, s. 154-158.

Le portail Joconde, http://www2.culture.gouv.fr/documentation/joconde/fr/pres.htm.

Levada M., Do parlamentskykh slukhan, http://prostir.museum/ua/post/40624, 16.4.2018.

Metadychnyja matjeryjaly: aficyjny sajt Dzjarzhaynago katalogu Muzejnaga fondu Rjespubliki Belarus', http://www.dkmf.by/ documents/methodical.

Midura F., Rozwój muzealnictwa w okresie czterdziestolecia PRL, „Muzealnictwo" 1986, nr 30, s. 3-8.

Myshchak I. M., Normatyvno-pravove zabezpechennia for- muvannia Derzhavnoho reiestru natsionalnoho kulturnoho nadbannia ta shliakhy yoho vdoskonalennia v Ukraini, „Naukovi zapysky Instytutu zakonodavstva Verkhovnoi Rady Ukrainy" 2014, No 4, s. 19-24.

O Gosudarstvennom kataloge Muzejnogo fonda Rossijskoj Federacii: polozhenie [utverdzheno postanovleniem Pravite- I'stva Rossijskoj Federacii ot 12.2.1998 g. N 179], http:// www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_17931/e3b2166c177f13d5666117f58c38c1748e128ad6/.

O Muzejnom fonde Rossijskoj Federaci i muzejah v Rossijskoj Federacii: federal'nyj zakon [prinjat Gosudarstvennoj Dumoj 26.5.1996 g. N 54-FZ], http://base.garant.ru/123168/#i-zz3bFnP2lfO.

O muzejnom fonde Sojuza SSR: Postanovlenie Soveta Ministrov SSSR ot 2 ijunja 1965 g. N 428,,,Sobranie postanovlenij pravitel'stva Sojuza SSR" 1965, No 13, s. 103.

O razmeshhenii informacii o muzejnyh predmetah i muzejnyh kollekcijah, soderzhashhejsja v Gosudarstvennom katalo- ge Muzejnogo fonda Rossijskoj Federacii: prikaz Ministerstva Kultury Rossijskoj Federaci No 902 ot 29.12.2009 g., https://www.mkrf.ru/documents/o razmeshchenii infor- matsii_o_muze362061/?sphrase_id=2193623.

Obzory nauchnyh katalogov pamjatnikov material'noj i duhovnoj kul'tury. Sbornik, red. E. Chistjakov, NII kul'tury, Moskva 1971.

Portal e-muzeum.eu, http://www.e-muzeum.eu/index.php.

Pro deiaki pytannia obliku derzhavnoi chastyny Muzeinoho fon- du Ukrainy: Nakaz, Vymohy, Forma [zatverdzheno Minkultury Ukrainy 5.11.2014, No 943], http://zakon5.rada. gov.ua/laws/show/z1445-14.

Pro muzei ta muzeinu spravu: zakon Ukrainy [pryiniato Ver- khov. Radoiu 29.6.1995 No 249/95-VR], http://zakon2. rada.gov.ua/laws/show/249/95-%D0%B2%D1%80.

Pro reiestratsiiu, vziattia na oblik i okhoronu pamiatok mystet- stva i starovyny, shcho perebuvaiut u volodinni prywatnykh osib, tovarystv i ustanov: Dekret RNK RRFSR vid 5 zhovtnia 1918 r., „Zakonodavstvo pro pam'iatky istorii ta kultury (Zbirnyk normatyvnykh aktiv)", red. O. N. Yakymenko, Kyiv 1970, s. 14-16.

Pro zatverdzhennia Instruktsii z orhanizatsii obliku muzeinykh predmetiv: Nakaz, Instruktsiia [zatverdzheno Minkultury Ukrainy 21.7.2016, No 580], http://zakon.rada.gov.ua/ laws/show/z1129-16.

Pro zatverdzhennia Polozhennia pro Derzhavnyi reiestr natsio- nalnoho kulturnoho nadbannia: postanova, polozhennia [pry- iniato Kabinetom Ministriv Ukrainy 12.8.1992, Noo 466], http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/466-92-%D0%BF.

Pro zatverdzhennia Poriadku obliku muzeinykh predmetiv v elektronnii formi: Nakaz, Poriadok [zatverdzheno Minkultury Ukrainy 9.9.2016, No 784], http://zakon.rada.gov.ua/laws/ show/z1478-16.

Pro zatverdzhennia Poriadku zanesennia unikalnykh pamiatok Muzeinoho fondu Ukrainy do Derzhavnoho reiestru natsionalnoho kulturnoho nadbannia: Nakaz, Poriadok [zatverdzheno Minkultury Ukrainy 25.10.2001, No 653], http:// zakon5.rada.gov.ua/laws/show/z0144-02.

Pro zatverdzhennia serednostrokovoho planu priorytetnykh dii Uriadu do 2020 roku ta planu priorytetnykh dii Uriaduna 2017 rik: Rozporiadzhennia, Plan [zatverdzheno rozporiadzhenniam Kabinetu Ministriv Ukrainy vid 3.4.2017, No 275-r], http://zakon.rada.gov.ua/laws/show/275-2017-%D1%80.

Program digitalizacji dóbr kultury oraz gromadzenia, przechowywania i udostępniania obiektów cyfrowych w Polsce 2009- 2020, MKiDN, Warszawa 2009, http://nck.pl/upload/ attachments/302378/program_digitalizacji_20092020_copy3.pdf.

Projekt e-muzea, https://www.nimoz.pl/dzialalnosc/projekty/e-muzea.

Projekt e-muzea udostępnianie zbiorów muzeów, http://www. digitalizacja.nimoz.pl/programy/polska-cyfrowa/o-projekcie-test-2.

Rossijskie muzei ustanovili rekord po registraci muzejnyh predmetov v Gosudarstvennom kataloge Muzejnogo fonda Rossijskoj Federaci, https://www.mkrf.ru/ press/news/rossiyskie-muzei-ustanovili-rekord-po-registratsii/?sphrase_id=2193623.

Rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 18 kwiet- nia 1964 r. w sprawie prowadzenia inwentarza muzealiów (Dz.U. 1964 nr 17 poz. 101), http://prawo.sejm.gov.pl/ isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640170101.

Rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 26 sierpnia 1997 r. w sprawie zasad i sposobu ewidencjonowania dóbr kultury w muzeach (Dz.U. 1997 nr 103 poz. 656), http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=W-DU19971030656.

Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie zakresu, form i sposobu ewidencjonowania zabytków w muzeach (Dz.U. 2004 nr 202 poz. 2073), http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=W-DU20042022073.

Spravka k zasedaniju kollegii Ministerstva kultury Ros- sijskoj Federacii po voprosu „O proektah Minkul'tury Rossii v oblasti informatizacii", https://www.mkrf. ru/documents/k-zasedaniyu-kollegii-ministerstva-kultury-rossiyskoy-federatsii-po-voprosu-o-proektakh-minkultury-r/?sphrase_id=2193487.

Sprawozdanie z działalności Narodowego Instytutu Dziedzictwa za trzy kwartały 2014 roku, https://www.nid.pl/pl/O_NID/ Sprawozdania/SPAWOZDANIE%20ZA%20111%20 kw%202014.10.14%20ca%C5%82o%C5%9B%C4%87.pdf.

Statystyka DKMF, http://www.dkmf.by/statystyka-dkmf.

U budynku uriadu vidbulasia ekspertna zustrich z pytan stvorennia reiestru obliku muzeinykh predmetiv v elektronnii formi, http://mincult.kmu.gov.ua/control/publish/article?art_id=245306985, 24.11.2017.

Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach (Dz.U. 1962 nr 10 poz. 48), http://prawo.sejm. gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19620100048.

Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz.U. 1997 nr 5 poz. 24), http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDeta- ils.xsp?id=WDU19970050024.

Ustawa z dnia 28 marca 1933 r. o opiece nad muzeami pu-licznymi (Dz.U. 1933 nr 32 poz. 279), http://prawo.sejm. gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19330320279.

Wijsmuller Dieuwertje, National register of museum objects, https://www.museumsanddeaccessioning.com/parameter/national-register-museum-objects/.

Zespół Zarządzania Informacją Muzealną. Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie, http://www.pma.pl/dzialy/ komp.html.

Żygulski Z., Muzea na świecie. Wstęp do muzealnictwa, Warszawa 1982.