Panorama różnorodności. Muzea-domy historyczne Mediolanu jako nośniki pamięci kolektywnej o społecznej, kulturowej i artystycznej ewolucji miasta

Anna Wiśnicka

doi:10.61464/siml.16

Opublikowane: 2023-10-311

Tom 24 (2022)

Panorama różnorodności. Muzea-domy historyczne Mediolanu jako nośniki pamięci kolektywnej o społecznej, kulturowej i artystycznej ewolucji miasta

Anna Wiśnicka

Dział: Tematy i problemy

https://doi.org/10.61464/siml.16

Abstrakt

Tekst prezentuje panoramę muzeów-domów historycznych Mediolanu, które obrazują zmiany zachodzące na arenie społecznej, artystycznej i kulturowej miasta. Analiza przykładów oparta jest na założeniach teorii pamięci kolektywnej, której nośnikami są wybrane placówki. Na potrzeby uściślenia zagadnienia pod uwagę zostały wzięte domy wiążące się ze zmianami ekonomiczno-społecznymi, których początku upatrywać należy u schyłku XIX wieku, a których apogeum przypada na drugą połowę wieku XX, kiedy miasto przeżywało rozkwit artystyczno--architektoniczny doby postmodernizmu. Interpretacji we wspomnianym kontekście zostaną poddane domy kolekcjonerów, przemysłowców oraz projektantów form użytkowych, jak również przykłady budownictwa wielorodzinnego, które dopełniają mediolańską perspektywę rozwoju muzeów-domów historycznych. Choć każdy z przykładów powstał w innym okresie, posiada odrębną genezę i prezentuje inny styl architektoniczny, wspólnie stanowią świadectwo zmian w funkcjonowaniu zarówno na kanwie tak zwanej historii życia prywatnego, jaki globalnych przemian społecznych.

Słowa kluczowe:

Mediolan, pamięć zbiorowa, muzeum, dom historyczny, sztuka design, kultura

Inne teksty tego samego autora

Anna Wiśnicka, Prezentacja sztuki polskiej w Skandynawii i Finlandii. Dominujące narracje przez pryzmat wybranych wystaw XXI wieku , Studia i Materiały Lubelskie: Tom 27 (2025)

Pobierz pliki

Siml.t.24-s.85-98

Zasady cytowania

Wiśnicka, A. (2023). Panorama różnorodności. Muzea-domy historyczne Mediolanu jako nośniki pamięci kolektywnej o społecznej, kulturowej i artystycznej ewolucji miasta. Studia I Materiały Lubelskie, 24, 85–98. https://doi.org/10.61464/siml.16

Cited by / Share

Bibliografia

: One Hundred Houses for One Hundred European Architects of the Twentieth Century, red. Gennaro Postiglione, Kolonia–Londyn 2004.

Andreani Aldo, Il nuovo quartiere nell’ex-giardino Sola-Busca di Milano, „Rassegna di Architettura” 1931, 6, 15 giugno, s. 201–210.

Annuario politecnico italiano rassegna tecnica di tutte le industrie italiane comunque importanti, XXIV/1942–43.

Araujo Ana, No Compromise: The Work of Florence Knoll, San Francisco 2021.

Balboni Brizza Maria Theresa, Sambuy Marina, The Poldi Pezzoli Museum, Turyn 2010.

Barlett Kenneth, The Renaissance in Italy: A History, Indianapolis–Cambridge 2019.

Barovier Marino, Sonego Carla, Tomaso Buzzi at Venini, Mediolan 2015.

Borromeo Dina Lucia, The Home of Angelo, Gigina and Nedda, Décor, Collections and Refined Taste, [w:] Villa Necchi Campiglio in Milan, red. Lucia Borromeo Dina, Mediolan 2016, s. 57–101.

Colombo Cecilia, Tomaso Buzzi and Villa Necchi Campiglio, [w:] Villa Necchi Campiglio in Milan, red. Lucia Borromeo Dina,

Mediolan 2016, s. 31–39.

Conversazioni sotto una tettoia, red. Davide Vargas, Neapol 2006.

della Seta R., Massari S., The Social Dimention of the Villa, [w:] Villa Necchi Campiglio in Milan, red. Lucia Borromeo Dina, Mediolan 2016, s. 41–55.

Erll Astrid, Kultura pamięci. Wprowadzenie, tłum. Agata Teperek, Warszawa 2018.

Fachechi Grazia Maria, Aspetti e problemi della casa-museo: la collezione Horne, „Studi Urbinati, B-Scienze Umane e Sociali” 1996, 67, s. 449–458.

Fasolo Livia, La dimora storica Poldi Pezzoli: il delicato passaggio dalla casa al museo e gli interventi novecenteschi di Camillo Boito, [w:] La città, il viaggio, il turismo: Percezione, produzione e trasformazione [Raccolta di saggi], red. Gemma Belli, Francesca Capano, Maria Ines Pascariello, Neapol 2017, s. 2747–2752.

Fehrman Cherie, Fehrman Kenneth, Interior Design Innovators 1910–1960, San Francisco 2009.

Fiell Charlotte, Fiell Peter, Masterpieces of Italian Design, Londyn 2013.

Fondazione Artistica Poldi Pezzoli. Catalogo Generale, red. Giuseppe Bertini, Mediolan 1881.

Froio Gregorio, Narrazioni e autobiografie architettoniche. La Scarzuola di Tomaso Buzzi, „FAM Magazine del Festival dell’Architettura” 2018, vol. 45/46: Architettura e narrazione. L’architetto come storyteller?, s. 81–86.

Ghirardo Diane, Italy: Modern Architectures in History, Londyn 2013.

Halbwachs Maurice, Społeczne ramy pamięci, tłum. Marcin Król, Warszawa 1969.

Higonnet Anne, Self-portrait as a museum, „Anthropology and Aesthetics” 2007, 52, s. 198–211.

Historia życia prywatnego, red. Paul Veyne, t. 1–5, Wrocław 2005–2006.

Kasztelan Marta, Fenomen pamięci zbiorowej, „In Gremium. Studia nad historią, kulturą i polityką” 2012, t. 6, s. 185–198.

Kula Marcin, Krótki raport o użytkowaniu historii, Warszawa 2004.

Kula Marcin, Między przeszłością a przyszłością. O pamięci, zapominaniu i przewidywaniu, Poznań 2004.

Kula Marcin, Nośniki pamięci historycznej, Warszawa 2002.

Mazzocca Fernando, The Renaissance Repertoire in the History Painting of Nineteenth-century Italy, [w:] Reviving the Renaissance: The Use and Abuse of the Past in Nineteenth-Century Italian Art and Decorations, red. Rosanna Pavoni, Cambridge 1997, s. 239–268.

Netflix Nostalgia: Streaming the Past on Demand, red. Kathryn Pallister, Londyn 2019.

Osvaldo Borsani, red. Norman Foster, Tommaso Fantoni, Mediolan 2018.

Pavoni Rosanna, Urban Cultural Landscapes and the Loci of Daily Life: Storie Milanesi (Milanese Stories) and the Story of Milan, [w:] House Museums and the Interpretation of the Cultural, Social, Urban Landscape. Case Museo e Interpretazione dei Paesaggi Culturali, Sociali, Urbani, red. Gianluca Kannès, Mediolan 2018, s. 13–19.

Piero Portaluppi, red. Patrizia Piccinini, New York 2022.

Pietropaolo Domenico, Science and the Aesthetics of Geometric Splendour in Italian Futurism, [w:] Futurism and the Technological Imagination, red. Klaus Beekman, Amsterdam–New York 2009, s. 41–62.

Pini Luca, Il restauro di Palazzo Bagatti Valsecchi: storia di un cantiere, Mediolan 2008.

Pinna Giovanni, Introduction to historic house museums, „Museum International (UNESCO, Paris)” 2001, vol. 53, no. 2, s. 4–9.

Roccella Graziella, Gio Ponti, Kolonia 2009.

Selvafolta Ornella, A Modern Villa in the Center of Milan Designed by Piero Portaluppi for the Necchi Campiglios, [w:] Villa Necchi

Campiglio in Milan, red. Lucia Borromeo Dina, Mediolan 2016, s. 15–30.

Sherer Daniel, The Discreet Charm of the Entryway. Architecture, Art and Design in the Milanese Ingressi, 1920–1970, [w:] Entryways of Milan. Ingressi di Milano, red. Karl Kolbitz, Kolonia 2017, s. 22–30.

Sudjic Deyan, Ettore Sottsass and the Poetry of Things, London 2015.

Vanzetto Chiara, Il poker delle Case Museo, [w:] Leggere il Museo, red. Paolo Biscottini, Mediolan 2011, s. 163–164.

Besana Angela, Applied arts and design in museums: USA and Milan

experience, „Munich Personal RePEc Archive”, Uniwersytet Ludwika i Maksymiliana w Monachium, MPRA No.

, 15.03.2009, online: https://mpra.ub.uni-muenchen.

de/12472/.

Hass Nancy, Outside Milan, a Living Testament to the Powers of Italian Modernist Design, „The New York Times Style Magazine” 8.08.2019, online: www.nytimes.com/2019/08/08/t--magazine/osvaldo-borsani-home-varedo.html.

Monzani Stefania, Figure d’invenzione. Le città di Aldo Andreani, vol. 1 i 2 [praca doktorska, Politechnika Mediolańska], Mediolan 2015, online: https://re.public.polimi.it/handle/11311/979461.

Morris Tom, Inside Milan’s Legendary Villa Borsani, „The Architectural Digest” 23.04.2018, online https://www.architecturaldigest.com/story/inside-milans-legendary-villa-borsani.

Sudjic Deyan, How the Memphis Design Movement Made a Comeback, „The New York Times” 28.10.2021, online: https://www.

nytimes.com/2021/10/28/style/memphis-design-movement.html.